Ống Gió HVAC Là Gì? Cấu Tạo, Phân Loại Và Vai Trò Trong Hệ Thống Thông Gió Điều Hòa Không Khí

Khi nhìn vào một hệ thống HVAC hoàn chỉnh, phần lớn mọi người thường chú ý đến AHU, FCU, Chiller hoặc các loại cửa gió được nhìn thấy từ bên ngoài. Trong khi đó, hệ thống ống gió lại là bộ phận âm trần và ẩn phía sau công trình nên thường ít được quan tâm hơn.

Tuy nhiên trong thực tế, ống gió chính là "đường vận chuyển không khí" của toàn hệ thống HVC. Nếu không có hệ thống ống gió, luồng không khí đã được xử lý từ AHU hoặc FCU sẽ không thể phân phối đến các khu vực sử dụng.

Đây cũng là lý do các kỹ sư HVAC luôn xem thiết kế hệ thống ống gió là một trong những hạn mục quan trọng nhất của dự án. Chỉ cần lựa chọn sai loại ống gió hoặc thiết kế không hợp lý, hệ thống có thể gắp các vấn đề như tổn thất áp suất lớn, tiếng ồn cao, lưu lượng không đạt thiết kế và tiêu hao nhiều năng lượng hơn.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ống gió HVAC là gì?, cấu tạo của hệ thống ống gió, các loại ống gió phổ biến nhất hiện nay và mối liên hệ giữa ống gió và van gió, Plenum Box, cửa gió và miệng gió trong hệ thống điều hòa không khí.

Ống Gió HVAC Nằm Ở Đâu Trong Hệ Thống Điều Hòa Không Khí?

Khi mới tìm hiểu về HVAC, nhiều người thường chỉ nhìn thấy các thiết bị như AHU, FCU hoặc các lạoi cửa gió được lắp trên trần và tường. Tuy nhiên, phần lớn hệ thống phân phối không khí lại nằm phía trên trần thạch cao hoặc các trục kỹ thuật của công trình. Đó chính là hệ thống ống gió HVAC.

Có thể hình dung hệ thống HVAC như một chuỗi liên kết hào chỉnh. AHU hoặc FCU có nhiệm vụ xử lý không khí, sau đó không khí sẽ được vận chuyển thông qua hệ thống ống gió đến từng khu vực sử dụng. Trước khi đi ra ngoài không gian điều hòa, luồng khí sẽ được đi qua các thiết bị như van gió, Plenum Box và cuối cùng được phân phối thôgn qua miệng gió (cửa gió).

Sơ đồ đơn giản của một hệ thống HVAC thường được thể hiện như sau:

Nhiều người thường tập trung vào miệng gió (cửa gió) vì đó là phần nhìn thấy được. Tuy nhiên trên thực tế, nếu như hệ thống thống gió được thiết kế không hợp lý thì dù sử dụng cửa gió có chất lượng cao, hiệu quả phân phối khôg khí vẫn có thể không đạt như mong đợi.

Để hiểu rõ hơn về các thiết bị nằm phí sau hệ thống ống gió, bạn có thể tham khảo thử các bài viết liên quan dưới đây:

1. Có Bao Nhiêu Loại Van Gió HVAC?
2. Plenum Box Trong Hệ Thống HVAC Là Gì?

Vì Sao Hệ Thống Ống Gió Được Xem Là "xương Sống" Của HVAC

Nếu ví hệ thống HVAC giống như cơ thể con người thì AHU hoặc FCU chính là trái tim, còn hệ thống ống gió chính là mạng lưới mạch máu vần chuyển không khí đến từng khu vực trong công trình.

Vai trò lớn nhất của ống gió là đưa không khí đã được xử lý đến đúng vị trí cần sử dụng và thu hồi không khí về hệ thống để tiếp tục xử lý. Quá trình này diễn ra liên tục trong suốt thời gian vận hành của công trình.

Một hệ thống ống gió được thiết kế tốt sẽ giúp: 

• Phân phối lưu lượng gió đúng thiết kế.
• Giảm tổn thất áp suất.
• Hạn chế tiếng ồn.
• Tiết kiệm điện năng vận hành.
• Tăng hiệu quả làm lạnh hoặc thông gió.

Ngược lại, nếu thiết kế không phù hợp, hệ thống có thể gặp nhiều vấn đề như lưu lượng không đủ, áp suất không ổn định, hoặc suất hiện tiếng ồn lớn tạui các vị trí cửa gió.

Đây cũng là lý do các tiêu chuẩn HVAC quốc tế như SMACNA và ASHRAE rất nhiều nội dung cho việc thiết kế và thi công hệ thống ống gió.

Hiện Nay Có Những Loại Ống Gió HVAC Nào?

Khi nhắc đến ống gió HVAC, nhiều người thường nghĩ đến những đoạn ống tôn hình chữ nhật được treo trên trần. Thực tế hệ thống HVAC hiện nay sử dụng nhiều loại ống gió khác nhau tùy thuộc vào không gian lắp đặt, yêu cầu kỹ thuật và ngân sách của dự án.

Bốn nhóm ống gió phổ biến nhất hiện nay gồm:

• Ống gió vuông.
• Ống gió tròn.
• Ống gió xoắn Spiral Duct.
• Ống gió mềm.

Mỗi loại đều có ưu điểm và hạn chế riêng, vì vậy việc lựa chọn không chỉ dựa vào giá thành mà còn phụ thuộc vào lưu lượng gió, áp suất làm việc, diện tích lắp đặt và yêu cầu thẩm mỹ của công trình.

Ống Gió Vuông

Đây là loại ống gió xuất hiện nhiều nhất trong các công trình thương mại và công nghiệp tại Việt Nam.

Ưu điểm lớn nhất của ống gió vuông là khả năng tận dụng không gian phía trên trần hiệu quả. Với các công trình có chiều cao kỹ thuật hạn chế, ống gió vuông thường là lựa chọn tối ưu hơn so với ống gió tròn.

Ngoài ra, loại ống gió này cũng thuận tiện cho việc lắp đặt van gió, cửa gió và các phụ kiện HVAC khác.

Ống Gió Tròn

So với ống gió vuông, ống gió tròn có khả năng giảm tổn thất áp suất tốt hơn nhờ hình dạng khí động học tự nhiên.

Loại ống này thường được sử dụng tại:

• Nhà máy.
• Nhà xưởng.
• Kho hàng.
• Hệ thống thông gió công nghiệp.

Trong nhiều trường hợp, ống gió tròn còn giúp giảm khối lượng vật liệu sử dụng so với ống gió vuông có cùng lưu lượng thiết kế.

Ống Gió Xoắn Spiral Duct

Đây là phiên bản nâng cao của ống gió tròn.

Ngoài hiệu quả khí động học tốt, Spiral Duct còn mang lại tính thẩm mỹ cao nên thường xuất hiện trong các công trình theo phong cách công nghiệp hiện đại như showroom, nhà hàng, quán cà phê hoặc văn phòng mở.

Ống Gió Mềm

Ống gió mềm thường không được sử dụng như tuyến ống chính.

Thay vào đó, loại vật liệu này chủ yếu được dùng để kết nối giữa ống gió chính và cửa gió hoặc miệng gió.

Ưu điểm của ống gió mềm là dễ thi công, linh hoạt và giúp xử lý các vị trí khó lắp đặt. Tuy nhiên nếu sử dụng quá dài hoặc lắp đặt không đúng kỹ thuật, tổn thất áp suất có thể tăng đáng kể.

Nên Chọn Ống Gió Vuông Hay Ống Gió Tròn?

Đây là câu hỏi xuất hiện trong hầu hết các dự án HVAC, từ văn phòng, khách sạn đến nhà xưởng công nghiệp.

Thực tế không có loại nào tốt hơn tuyệt đối. Mỗi loại được thiết kế để phù hợp với những điều kiện công trình khác nhau. Việc lựa chọn phụ thuộc vào không gian lắp đặt, lưu lượng gió, ngân sách đầu tư và yêu cầu vận hành của hệ thống.

Nếu xét về khả năng tận dụng không gian, ống gió vuông thường chiếm ưu thế. Đây là lý do phần lớn công trình thương mại tại Việt Nam sử dụng hệ thống ống gió vuông phía trên trần thạch cao. Ngược lại, ống gió tròn lại có lợi thế về khí động học, giúp giảm tổn thất áp suất và hạn chế tiếng ồn trong quá trình vận hành.

Bảng So Sánh Nhanh:

Trong các công trình dân dụng và thương mại, ống gió vuông vẫn là lựa chọn phổ biến nhất hiện nay. Trong khi đó, các nhà máy hoặc hệ thống thông gió công nghiệp có lưu lượng lớn thường ưu tiên sử dụng ống gió tròn hoặc Spiral Duct để tối ưu hiệu suất vận hành.

Khi Nào Nên Sử Dụng Ống Gió Mềm?

Rất nhiều người mới làm HVAC thường nghĩ rằng ống gió mềm có thể thay thế hoàn toàn cho ống gió cứng. Trên thực tế, đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất trong quá trình thi công.

Ống gió mềm được thiết kế để xử lý các đoạn kết nối ngắn giữa hệ thống ống gió chính và cửa gió hoặc miệng gió. Nhờ tính linh hoạt, loại vật liệu này giúp việc lắp đặt dễ dàng hơn tại các vị trí khó thi công hoặc cần điều chỉnh hướng kết nối.

Tuy nhiên, nếu sử dụng ống gió mềm cho các tuyến ống dài, tổn thất áp suất sẽ tăng lên đáng kể. Ngoài ra, việc võng ống hoặc thi công không đúng kỹ thuật còn có thể làm giảm lưu lượng gió thực tế so với thiết kế.

Thông thường, kỹ sư HVAC sẽ chỉ sử dụng ống gió mềm ở đoạn cuối của hệ thống trước khi kết nối tới cửa gió hoặc miệng gió.

Nếu muốn hiểu rõ hơn về các thiết bị phân phối không khí ở cuối hệ thống, bạn có thể tham khảo thêm bài viết dưới đây.

1. Có Bao Nhiêu Loại Cửa Gió HVAC?
2. Có Bao Nhiêu Loại Miệng Gió HVAC?

Điều Gì Xảy Ra Nếu Thiết Kế Hệ Thống Ống Gió Không Hợp Lý?

Trong nhiều dự án HVAC, các vấn đề phát sinh khi vận hành không đến từ AHU hay FCU mà lại xuất phát từ hệ thống ống gió.

Một thiết kế chưa tối ưu có thể dẫn đến các vấn đề sau:

• Lưu lượng gió không đạt yêu cầu.
• Tiếng ồn lớn tại cửa gió.
• Tăng điện năng tiêu thụ.
• Khó cân bằng hệ thống.
• Chênh lệch nhiệt độ giữa các khu vực.

Những vấn đề này thường không xuất hiện ngay khi lắp đặt mà chỉ được phát hiện sau khi công trình đưa vào vận hành thực tế.

Đó là lý do việc tính toán kích thước ống gió, vận tốc gió, tổn thất áp suất và vị trí lắp đặt phụ kiện luôn được xem là bước quan trọng trong quá trình thiết kế HVAC.

Những Sai Lầm Thường Gặp Khi Thiết Kế Ống Gió HVAC

Chọn Kích Thước Ống Gió Quá Nhỏ

Đây là lỗi phổ biến nhất. Khi tiết diện ống gió không đủ, vận tốc gió sẽ tăng lên dẫn đến tiếng ồn lớn và tổn thất áp suất cao hơn dự kiến.

Bố Trí Quá Nhiều Góc Cút

Mỗi góc cút đều làm tăng tổn thất áp suất của hệ thống. Một hệ thống có quá nhiều đoạn chuyển hướng sẽ khiến quạt phải hoạt động với công suất lớn hơn.

Không Bố Trí Van Gió Cân Bằng

Ngay cả khi hệ thống ống gió được thiết kế đúng, việc thiếu van điều chỉnh lưu lượng vẫn có thể khiến lưu lượng gió giữa các khu vực bị mất cân bằng.

Để hiểu rõ hơn vai trò của các loại van trong hệ thống HVAC, bạn có thể tham khảo bài viết sau: Có Bao Nhiêu Loại Van Gió HVAC?

Không Tính Đến Bảo Ôn Ống Gió

Đối với hệ thống điều hòa không khí, bảo ôn không chỉ giúp giảm thất thoát nhiệt mà còn hạn chế hiện tượng đọng sương trên bề mặt ống gió.

Mối Liên Hệ Giữa Ống Gió, Van Gió, Plenum Box Và Cửa Gió

Một sai lầm khá phổ biến là xem các thiết bị HVAC như những bộ phận độc lập.

Thực tế, toàn bộ hệ thống hoạt động như một chuỗi liên kết. Nếu một mắt xích hoạt động không hiệu quả, toàn bộ hệ thống đều bị ảnh hưởng.

Có thể hình dung luồng không khí di chuyển theo trình tự sau:

Trong đó:

• Ống gió vận chuyển không khí.
• Van gió điều chỉnh lưu lượng.
• Plenum Box cân bằng áp suất và phân phối khí.
• Cửa gió và miệng gió đưa không khí vào không gian sử dụng.

Việc lựa chọn đồng bộ các thiết bị này có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành của toàn bộ hệ thống HVAC.

Để hiểu rõ hơn về vai trò của Plenum Box trong hệ thống phân phối không khí, bạn có thể tham khảo bài viết dưới đây.

Plenum Box Trong Hệ Thống HVAC Là Gì?

TENGDA Có Cung Cấp Giải Pháp HVAC Đồng Bộ Không?

Mặc dù TENGDA không tập trung vào sản xuất hệ thống ống gió như các đơn vị chuyên về Duct Manufacturing, nhưng các sản phẩm cốt lõi của TENGDA lại nằm ở giai đoạn cuối của hệ thống phân phối không khí.

Hiện nay TENGDA đang sản xuất và cung cấp:

• Miệng gió HVAC.
• Cửa gió HVAC.
• Van gió HVAC.
• Plenum Box.
• Phụ kiện HVAC.

Việc cung cấp đồng bộ các thiết bị này giúp nhà thầu HVAC và đơn vị M&E dễ dàng phối hợp thiết kế, thi công và kiểm soát chất lượng hơn trong quá trình triển khai dự án.

Những Câu Hỏi Thường Gặp Về Ống Gió HVAC

Ống Gió HVAC Có Phải Là Ống Thông Gió Không?

Có thể hiểu như vậy trong nhiều trường hợp.

Tuy nhiên, khái niệm ống gió HVAC rộng hơn hệ thống thông gió thông thường. Ngoài việc cấp khí tươi hoặc hút khí thải, ống gió HVAC còn tham gia vào quá trình phân phối không khí đã được xử lý nhiệt độ và độ ẩm từ AHU hoặc FCU đến các khu vực sử dụng.

Vì vậy, mọi hệ thống HVAC đều có thể sử dụng ống thông gió, nhưng không phải mọi hệ thống thông gió đều được xem là HVAC.

Ống Gió Vuông Hay Ống Gió Tròn Tốt Hơn?

Không có loại nào tốt hơn trong mọi trường hợp.

Ống gió vuông thường phù hợp với các công trình thương mại như:

• Văn phòng.
• Khách sạn.
• Trung tâm thương mại.

Trong khi đó, ống gió tròn thường được ưu tiên tại:

• Nhà máy.
• Nhà xưởng.
• Kho hàng.
• Công trình công nghiệp.

Việc lựa chọn phụ thuộc vào không gian lắp đặt, lưu lượng gió, yêu cầu kỹ thuật và ngân sách của dự án.

Khi Nào Nên Sử Dụng Ống Gió Mềm?

Ống gió mềm thường được sử dụng tại đoạn cuối của hệ thống để kết nối với cửa gió hoặc miệng gió.

Loại vật liệu này giúp thi công linh hoạt hơn tại các vị trí khó tiếp cận. Tuy nhiên, không nên sử dụng cho các tuyến ống dài vì có thể làm tăng tổn thất áp suất và giảm hiệu quả vận hành của hệ thống.

Vì Sao Hệ Thống Ống Gió Cần Bảo Ôn?

Bảo ôn giúp hạn chế thất thoát nhiệt và giảm nguy cơ đọng sương trên bề mặt ống gió. Đối với hệ thống điều hòa không khí sử dụng nước lạnh hoặc các công trình có độ ẩm cao, đây là hạng mục gần như bắt buộc để đảm bảo hiệu quả vận hành lâu dài.

Hệ Thống Ống Gió Có Cần Van Gió Không?

Có. Van gió giúp:

• Điều chỉnh lưu lượng không khí.
• Cân bằng hệ thống.
• Ngăn cháy lan.
• Kiểm soát áp suất.

Nếu không có van gió, việc cân bằng lưu lượng giữa các khu vực sẽ trở nên rất khó khăn.

Nếu muốn tìm hiểu chi tiết hơn về các loại van sử dụng trong HVAC, bạn có thể tham khảo bài viết sau.

Có Bao Nhiêu Loại Van Gió HVAC?

Tại Sao Nhiều Hệ Thống HVAC Sử Dụng Plenum Box?

Plenum Box giúp phân phối lưu lượng gió đồng đều hơn trước khi không khí đi qua cửa gió hoặc miệng gió.

Đặc biệt đối với Linear Slot Diffuser, Plenum Box thường được xem là giải pháp gần như tiêu chuẩn nhằm giảm tiếng ồn và tăng hiệu quả phân phối không khí.

Plenum Box Trong Hệ Thống HVAC Là Gì?

TENGDA Có Sản Xuất Ống Gió HVAC Không?

Hiện nay thế mạnh của TENGDA tập trung vào:

• Miệng gió HVAC.
• Cửa gió HVAC.
• Van gió HVAC.
• Plenum Box.
• Phụ kiện HVAC.

Đây là các thiết bị nằm ở phần cuối của hệ thống phân phối không khí và có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành thực tế của công trình.

Đơn Vị Cung Cấp Phụ Kiện HVAC Uy Tín

Một hệ thống HVAC hoàn chỉnh không chỉ bao gồm AHU, FCU hay hệ thống ống gió. Để không khí được phân phối đúng lưu lượng, đúng vị trí và đúng yêu cầu thiết kế, cần có sự phối hợp giữa nhiều thiết bị như van gió, Plenum Box, cửa gió và miệng gió.

TENGDA Việt Nam hiện tập trung sản xuất và cung cấp các dòng sản phẩm phục vụ cho hệ thống phân phối không khí như miệng gió HVAC, cửa gió HVAC, van gió HVAC, Plenum Box và nhiều phụ kiện HVAC khác. Các sản phẩm được gia công theo kích thước yêu cầu, Shop Drawing hoặc bản vẽ kỹ thuật của dự án, phù hợp với nhu cầu của nhà thầu HVAC, đơn vị M&E và chủ đầu tư.

Việc lựa chọn đúng thiết bị ở giai đoạn cuối hệ thống không chỉ giúp tăng hiệu quả vận hành mà còn góp phần giảm tiếng ồn, tối ưu lưu lượng và nâng cao tuổi thọ của toàn bộ hệ thống HVAC.

Liên Hệ Tư Vấn & Đặt Hàng

CÔNG TY TNHH NGŨ KIM TENGDA VIỆT NAM

Hotline tư vấn: 0333.681.228 - 0932.119.897

Địa chỉ: Số 260, đường Trịnh Hoài Đức, tổ 4, khu phố Long Bình, Phường Tân Hiệp, Thành phố Hồ Chí Minh

Mail: Dangdat2019@gmail.com

Website: www.tengdavietnam.com

Nếu bạn đang cần tìm đơn vị cung cấp chất lượng cao, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn và báo giá tốt nhất.